From my window to the terrace

Original thought: English


From my window to the terrace


We all are working adults. We may be doing work that we like or we don’t like. As we grow, working every day is something we start doing. If you are a homemaker, you would have to figure out all the things that you need to do in the in the house every day. If you are an architect, you have to figure out the designs from the assignments. If you are a CEO, you have to check on the meetings you have to attend in order to run your business, small or big, smoothly. A chef has to figure out the menu and the best way to make it and present it. If you are a teacher, you need to revise and practice your lesson, check those notebooks, make reports, etc. If you want to write an article like this, you need to take time out, develop an idea and then elaborate it.

We work for either earning our livelihood or maintaining our standard of living. Other than money, satisfaction, skill development, happiness, engagement are some other aspects that are closely related work. I believe people have become ignorant about them. However, this article is not about that.

At our homes and offices, we have windows, don’t we? In the course of activities, we peep outside of the window. People may have hundreds of reasons of why they do so. When we look out of the window, the views we may see would be different. Some may see buildings and others farms. The one thing we all see is a small part of the sky. Depending on the time and season, the sky you see may change but it is still there with its moon, sun and stars. It is a part of all of our windows, however small or big.

Looking out of the window is taking a moment to see something else other than your own life. It is like stepping aside for a bit. Noticing the surroundings and taking the world in. I am unaware of what people think when they look out of a window. I don’t endeavour to understand it either. However, we all do look out of the window once in a while.

When I thought about this, I asked myself what would be more than looking out of the window? I had my answer almost immediately. Going on the terrace from where we can see the wide-open sky. We can even call it going in open spaces.

Sky: No walls and no borders.

When I stand under the sky, I am happy to realize that I am a part of the scheme of things that are so beyond my imagination.

Sky brings us all together.

We make the fabric of sky colourful with our uniqueness.

A few other things which can make us come together without fighting with each other are Creativity, Happiness and Sorrow. (This is just my observation. You can contribute to the list.)

Like the old saying goes when we share our sorrows they become half and when we share our happiness it doubles. The more we share, the more we care for each other. It helps us connect and feel safe.

Creativity helps us go beyond ourselves. Any instance of creativity has the potential of touching our lives in ways we cannot even imagine. Some creative advertisement can give us an idea about giving a great mothers’ day gift. A beautiful painting may encourage us to meet our friend and take him/her to see that painting. A song may help us not give up.

If you observe all these instances, the inner human spirit seems to be active. It is not our differences that drive us to feel but it is the similarity of being a human being.

For me, looking out of the window reminds me to step out. I feel it is only when I explore open spaces that I would connect with my human spirit.

Cheers to the window, the terrace and the humanity.



मूळ विचार: इंग्रजी


माझ्या खिडकीतून गच्चीपर्यंत


आपण सगळी मोठी माणसं काम करतो. आपण जे काम करतो ते आपल्याला कदाचित आवडत असेल किंवा नसेलही. जसे आपण मोठे होतो तसं काम करणे हा आपल्या आयुष्याचा एक भाग बनत जातो. जात तुम्ही गृहिणी असाल तर तुम्हाला विचार करावा लागतो कि आज घरात आज काय काय करणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही वास्तुविशारद (आर्किटेक्ट) असाल तर तुम्हाला तुम्ही काम करत असलेल्या ठिकाणच्या नकाशांवर काम करायचे असते, आराखडा बनवायचा असतो. जर तुम्ही सी इ ओ असाल तर तुम्हाला भेटीगाठींची सांगड घालायची असते जेणेकरून तुमचा व्यवसाय सुरळीतपणे चालू राहील. एखाद्या आचारी आज काय बनवायचं, त्यासाठी काय लागणार, ते कसं सजवायचं असा सगळा विचार करावाच लागतो. एक शिक्षिका दुसऱ्या दिवशी शिकवायच्या धड्याचा अभ्यास करते, सराव करते, वह्या तपासते, प्रगती पुस्तक बनवते. आणि जर तुम्हाला असा एखादा लेख लिहायचा असेल तर तुम्हाला वेळ काढून बसावं लागतं, मग एखादी कल्पना घडवून तिचा विस्तार करून लिहावं लागतं.

आपण एक तर रोजीरोटी कमावण्यासाठी काम करतो किंवा आपल्या राहणीमानाचा स्तर तसाच राहावा यासाठी काम करतो. पैशांव्यतिरिक्त, समाधान, विविध कौशल्य अंगीकारणे, गुंतवणूक ह्या इतर गोष्टींचाही काम करण्यासही निकटचा संबंध असतो. मला कधी असा वाटतं कि या गोष्टींकडे आज लोक कानाडोळा करतात. परंतु, हा लेख त्यासंबंधात नाही.

आपल्या घरी आणि कचेरी मध्ये खिडक्या असतात, नाही का? विविध गोष्टी करता करता मधेच आपण या खिडकीतून बाहेर डोकावतो. लोकांकडे असं करण्यासाठी शेकडो कारणं असतील. आपण जेव्हा खिडकीबाहेर पाहतो तेव्हा आपल्याला दिसणारी दृश्यं निश्चितंच वेगवेगळी असतील. काहींना इमारती दिसत असतील तर काहींना शेतं. आपल्या सगळ्यांना एक गोष्टं मात्र दिसते ती म्हणजे आकाशाचा एक तुकडा. वेळ आणि ऋतूप्रमाणे आपण पाहत असलेल्या आकाशाचा रूप बदलेल कदाचित पण आकाश मात्र त्याच्या चंद्र, सूर्य, तार्यांसोबत सतत असतं. ते आपल्या सगळ्यांच्या खिडक्यांचा एक भाग असतं मग ते मोठं असो वा छोटं.

खिडकीबाहेर बघणं म्हणजे जणूकाही आपल्या आयुष्यापलीकडच्या जगात डोकावण्यासारखं आहे. जणूकाही क्षणभर सगळ्यातून अंग काढून घेण्यासारखं आहे. आजूबाजूचा परिसर पाहून ते सारं आत्मसात करायचं. मला नाही माहित लोकं खिडकीतून बाहेर पाहताना काय विचार करतात. मी ते समजून घेण्याचा प्रयत्नही करत नाही. पण हे खरं आहे कि आपण सगळेच कधी ना कधी खिडकीबाहेर डोकावतो.

जेव्हा मी याचा विचार करत होते तेव्हा मी स्वतःला विचारलं कि खिडकीबाहेर पाहण्याच्या पुढची पायरी काय बरे असेल? मला माझं उत्तर अगदी लगेच मिळालं. गच्चीवर जाणं जिथून आपल्याला सर्वदूर पसरलेलं मोकळं आकाश बघता येईल. आपण याला मोकळ्या जागी जाणं असंही म्हणू शकतो. आकाश: भिंती नाहीत आणि सीमाही.

मी जेव्हा आकाशाखाली उभी राहते तेव्हा मला आनंद वाटतो तो याचा कि माझ्या कल्पनेपलीकडच्या या जगाच्या व्यापारात माझीही एक जागा आहे.

आकाश आपल्या सगळ्यांना एकत्र आणतं.

ह्या आभाळाच्या वस्त्रात आपण आपल्या वैशिष्ट्यांनी रंग भरतो.

इतर काही गोष्टी ज्या आपल्याला एकमेकांशी न भांडता एकत्र आणतात त्यातील काही म्हणजे सृजनत्व, आनंद  आणि दुःख. (हे माझं निरीक्षण आहे. यामध्ये तुम्ही निश्चितंच इतर गोष्टी लिहू शकता.)

ती जुनी म्हण नाही का? दुःख वाटल्याने अर्धं होतं आणि सुख वाटल्याने वाढतं. जितकं आपण एकमेकांसोबत वाटून घेतो तितकीच आपण एकमेकांची काळजीही घेतो. ते आपल्याला एकमेकांशी जोडलेलं राहायला आणि सुरक्षिततेची भावना वाढायला मदत करतं.

सृजनता आपल्याला स्वतःपलीकडे जाण्यासाठी मदत करते. प्रत्येक सुजनशील कलाकृतीमध्ये आपल्या कल्पनेपलीकडे आयुष्यामध्ये फरक पाडण्याची क्षमता असते. कुठलीतरी सृजनशील जाहिरात आपल्याला मदर्स डे साठी आईला काय भेट द्यावी याची कल्पना सुचवू शकते. एखादं सुंदर चित्र आपल्याला एकाद्या मित्राला भेटण्यासाठी प्रवृत्त करू शकतं आणि त्या मित्रांसोबत ते चित्र पाहण्यासाठी जाण्यासाठीही भाग पाडू शकतं. एखादं गाणं आपल्याला आपलं काम सोडून न देण्यासाठी मदत करू शकतं.

या सगळ्या उदाहरणांचं नीट निरीक्षण केलं तर आपल्याला जाणवेल कि तिथे आंतरिक माणुसकीचा आभास होतो. आपल्यामधील फरक नव्हे तर निव्वळ माणूस असण्याचा सारखेपणा आपल्याला विविध अनुभूती जाणवून देतो.

माझ्यासाठी खिडकीतून बाहेर पाहणं क्षणभर बाजूला होऊन विचार करण्याची आठवण करून देतं. मला वाटतं कि मी जेव्हा मोकळ्या जागा पाहीन केवळ तेव्हांच मला माणुसकीच्या आत्म्याशी स्वतःला जोडता येईल.

बोला खिडकी, गच्ची आणि माणुसकीच्या नावानं चांगभलं.



मूल विचार: अंग्रेजी


मेरे खिड़की से छत तक

हम सब बड़े लोग काम करते हैं। हमारा काम हमें पसंद है या नहीं ये और बात है। जैसे हम बड़े होते है, वैसे ही हम रोज़ काम करने लगते है। अगर आप घरेलू काम संभालते हैं, तो आज़ घर में क्या क्या काम करना है ये आप सोचते हैं। अगर आप वास्तुविशारद (आर्किटेक्ट) हो तो आपके काम के लिए परियोजना, नक्शे आदी बनाना पडेगा। अगर आप सी ई ओ हो तो लोगों से भेंट करके आपको यह निश्चित करना होता है कि आपका जो कोई छोटा या बड़ा बिज़नेस हो वो सही तरीके से चलता रहे। बावरची को तय करना होता है कि आज क्या बनाना है, उसके लिए क्या सामान लगेगा, उसे कैसे बनाना है, कैसे सजाना है। एक अध्यापक पाठ सिखाने की तैयारी कर अभ्यास करता है, कापियॉं देखता है, रिपोर्ट बनाता है। अगर आपको मेरे जैसा लेख लिखना हो तो वक़्त निकालकर एक जगह बैठ कल्पना में आई चीजों को सहेजकर प्रस्तुत करने के लिए तैयारी करनी पड़ती हैं।


हम रोजीरोटी कमाने के लिए या फिर हमारा रहन-सहन बनाए रखने के लिए काम करते हैं। पैसे के अलावा संतुष्टि,  कौशल का विकास, ख़ुशी, काम में खो जाने का भाव ये चीजे भी हमारे काम से निकट का सम्बन्ध रखती हैं। मुझे लगता हैं कि लोग इनके तरफ ज्यादा ध्यान नहीं देते। छोड़ दीजिए, ये लेख उस विषय में नहीं हैं।

हमारे घर और कचहरी में खिड़कियाँ होती हैं, हैं न? हररोज के कार्य करते हुए हम कभी कभी इन खिड़कियों से बाहर झांकते हैं। लोगों के पास ऐसे करने कि कई वजह होंगी। जब हम खिडकीसे बाहर झांकते हैं तो हमें दिखने वाले नजरें जरूर ही अलग अलग होते होंगे। किसीको इमारतें दिखती होंगी और किसीको खेत। एक चीज बाहर बदलता जरूर हैं लेकिन वो हमेशा अपने चाँद, सूरज और तारों के साथ हमारे खिड़की का एक हिस्सा होता हैं, चाहे कितनाभी छोटा-बड़ा क्यों न हो।

खिडकीसे बाहर देखना मतलब अपनी जिंदगी से हटकर पलभर के लिए और कुछ देखना। ये अपनी दुनिया से थोड़ी देर के लिए अलग होने जैसा हैं। आसपास की चीजों को देखना और जहन में उनके बारेमें सोचना। मुझे नहीं पता कि खिडकीसे बाहर झांकते हुए लोग क्या सोचते हैं। मैं वह समझने की कोशिश भी नहीं करती। लेकिन ये सच हैं कि हम सब कभीकबार खिड़की के बाहर झांकते हैं।

इसके बारेमें सोचते हुए मैंने खुदको पूछा कि खिड़की से बाहर झांकने से ज्यादा क्या होगा? मुझे समझे तुरंत ही जवाब मिला। छत पर जाना जहाँ से दूर तक फैला हुआ खुला आसमान दिखे। हम इसे खुली जगह पर जाना भी कह सकते हैं।

आसमान: कोई दीवार नहीं, कोई सीमाए नहीं।

जब मैं आसमान के नीचे खड़ी रहती हूँ, तब मुझे ख़ुशी होती हैं ये जानकार कि इस बड़ी-सी दुनिया का मैं एक हिस्सा हूँ जो दुनिया मेरे समझ के परे हैं।

आसमान हम सब को एक साथ ले आता हैं।

हम आसमान के कपडे को अपने खूबियों के रंगों से रंगीन बना देते हैं।

और कुछ चीजे जो हमें लड़े-झगड़े बगैर एक साथ लाती हैं वो हैं रचनात्मकता, ख़ुशी और दुःख। (ये तो सिर्फ मेरा अवलोकन हैं। आप भी और चीजें बता सकते हैं।)

जैसे वह पुरानी कहावत कहती है कि गम बाँटने से कम होता हैं और ख़ुशी बाँटने से दो-गुनी हो जाती हैं। जितना हम बांटते हैं उतना ही हम एक दूसरे का ख्याल भी करते हैं। ये हमें जुड़ाव और सुरक्षा का अनुभव देता हैं।

रचनात्मकता हमें खुदसे परे जाने के लिए मदद करती हैं। किसी भी रचना में हमें छू जाने कि क्षमता हमारे कल्पना से भी परे होती हैं। कोई विज्ञापन हमें हमारी माँ को मदर्स डे के लिए क्या तोहफा दिया जाए इसके बारेमें सुझाव डे जाता हैं। कोई चित्र देखकर हमें अपने दोस्त से मिलने का और उसको ले जाकर वो चित्र देखने का मन करता हैं। कोई गाना हमें हारे बिना चलते रहने कि हिम्मत दे जाता हैं।

अगर आप ये घटनाए देखेंगे तो समझेगा कि यहाँ अंदरूनी इंसानी रूह का एहसास हैं। हमारा अलगपन नहीं तो हमारी सिर्फ एक इंसान होने की समानता हमें महसूस करवाती हैं।

मुझें खिडकीसे बाहर देखना बाहर जाने कि याद दिलाता हैं। मुझें लगता हैं जी जब मैं खुली जगहों पे जाउंगी तब ही मैं अपने इंसानी रूह से जुड़ पाऊँगी।

तो ये खिड़की, छत और इंसानियत के लिए तालियाँ।






















2 Replies to “From my window to the terrace”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s